احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )

113

دائرة المعارف گياه درمانى ايران

مساوى تقسيم كنيد . هر قسمت را هر شب در يك و نيم ليوان آب جوش بخيسانيد و صبح در همان آب بجوشانيد تا آب آن تقريبا نصف شود . آب آن را صاف كرده و قبل از صبحانه بنوشيد . تفاله‌ى آن را مجددا در يك و نيم ليوان آب جوش خيسانده و شب در همان آب بجوشانيد و هنگامى كه آبش به حدود نصف رسيد آن را صاف و شيرين ساخته قبل از صرف شام بنوشيد . ضمنا از انگور شيرين و كاملا رسيده ، سيب درختى ، هندوانه ، خربزه ، ماست گاو ، دوغ ، آب‌دوغ‌خيار و حريره‌ى بادام بيشتر استفاده كنيد . ماليخوليا در سوداوى مزاج‌ها : ماليخوليا در كسانى كه مزاج سوداوى دارند حالت سخت بيمارى را ظاهر مىسازد . از قبيل وهم ، گريه و زارى شديد ، خيالات و افكار بد ، حب وحدت ( كسى را شديدا دوست داشتن يا به چيزى شديدا علاقه‌مند شدن ) و ضعف بدن . * به منظور درمان ، اول از بازوى چپ خون‌گيرى كنيد ( به قسمت اخلاط اربعه مراجعه كرده و رفع خلط سودا نماييد ) هر روز 3 گرم افسنطين را با 2 گرم افتيمون شامى ، دم كرده و آب صاف‌شده‌ى آن را با عسل شيرين كرده و ميل كنيد . همچنين همه روزه از كمپوت سيب درختى يا عرق صندل يا عرق بيدمشك يا عرق گاو زبان استفاده كنيد . * اول از بازوى چپ خون بگيريد . ريشه‌ى كاسنى ، گل گاو زبان و پوست هليله‌ى كابلى ، از هركدام 5 گرم ، را هر روز مخلوط كرده و بجوشانيد . بعد در آب صاف‌كرده‌ى آن ، 10 گرم ترنجبين حل كنيد و بنوشيد . روزى سه مرتبه شير بز را جوشانده و هنگام برداشتن از آتش مقدارى سكنجبين در آن بريزيد و بنوشيد . هر صبح ، ظهر و شب به حمام برويد و با آب ولرم سر و بدن را شستشو دهيد . در طول روز به عيش و خوش‌گذرانى و خنده و تفريح بپردازيد . * گل نيلوفر و تخم بالنگو از هركدام 5 گرم ، گل گاو زبان 10 گرم ، گل بنفشه 15 گرم ، و 200 گرم گل قند عسلى همه را مخلوط و نرم بساييد و هر صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق شربت‌خورى از آن را در دهان بريزيد و با آب بخوريد و يا مىتوانيد با آب سرد و شكر مخلوط كرده ميل كنيد . ( از خوردن غذاهاى گرم پرهيز شود . ) ماليخوليا در صفراوى مزاج‌ها : ابتدا به قسمت اخلاط اربعه مراجعه كرده و رفع صفرا كنيد و سپس به عنوان درمان شاهتره و تخم گشنيز از هركدام 5 گرم . بسفايج ، بادرنجبويه ، گل گاو زبان ، ابريشم مقرض ، پوست هليله‌ى زرد ، هليله‌ى سياه و پوست هليله‌ى كابلى از هركدام 10 گرم ، اسطوخدوس هندى 15 گرم ، و مصطكى رومى 20 گرم ، همه را مخلوط كرده و بسيار نرم بساييد بعد با 500 گرم عسل بدون موم مخلوط كنيد . هر صبح ، ظهر و شب يك قاشق شربت‌خورى از آن را ميل نماييد . * تخم گشنيز ، ابريشم مقرض ، تخم فرنجمشك و بهمن سفيد از هركدام 10 گرم ، تخم بالنگو 20 گرم ، گل گاو زبان 30 گرم و صندل سفيد 40 گرم همه را مخلوط كرده و بسيار نرم بساييد بعد با يك كيلو عسل بدون موم مخلوط كرده ، هر صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق شربت‌خورى ميل نماييد . ضمنا اگر هر روز از شربت نيلوفر ، تمر هندى ، آلوچه براقانى ، ترنجبين و شيرخشت استفاده شود در بهبودى بيمارى مؤثر خواهد بود . ماليخوليا در مزاج‌هاى گرم : كسانى كه مزاج گرم دارند و دچار ماليخوليا شده‌اند بايد طباشير هندى ، صندل سفيد ، عود ، قرنفل ، ريوند چينى و تخم گشنيز از هركدام 10 گرم ، گل محمدى ، گل گاو زبان ، بادرنجبويه و گل ارمنى از هركدام 20 گرم ، تخم خرفه 30 گرم ، همه را مخلوط كرده و بسيار نرم بسايند . هر روز صبح ، ظهر و شب هر مرتبه يك قاشق شربت‌خورى از آن را با يك ليوان شربت سيب و يا آب كمپوت سيب درختى مخلوط كرده و ميل نمايند . ماليخوليا در مزاج‌هاى سرد : كسانى كه مزاج سرد و